Hầu hết mọi người đều nghĩ rằng trị liệu tâm lý không ngoài mang lại cho thân chủ thoát khỏi triệu chứng , để họ có thể sống một cuộc sống hạnh phúc, an nhiên, khôi phục trạng thái bình thường như trước khi triệu chứng xuất hiện. Tuy nhiên, Freud và Lacan đưa đến cho chúng ta những nghịch lý.
- Freud nói hóm hỉnh rằng mục đích của trị liệu tâm lý là chuyển từ trạng thái bất hạnh do chứng neurosis sang một trạng thái bất hạnh phổ biến hơn. Điều này nói về hoàn cảnh sống của con người_bản chất cuộc sống tiềm ẩn nhiều nỗi khổ, xung đột, sự hài hòa trong cuộc sống khó có thể đạt được hoàn toàn. Freud nói thêm rằng: khả năng để yêu và làm việc là điều tốt nhất chúng ta có thể hi vọng đạt được.
- Mọi tồn tại là người đều mang trong mình những triệu chứng, không thể có chủ thể mà không có triệu chứng. Đa phần mọi người đều nghĩ rằng họ là người bình thường, có sức khỏe tâm trí khỏe mạnh, nhưng từ bình thường ở đây nên được xem xét trong phổ là tiêu chuẩn của số đông. Tuy nhiên, những triệu chứng này không được xét là “xa lạ”, “bất thường” đối với Phân tâm học, vì tồn tại người luôn đi cùng những triệu chứng.
- Triệu chứng như một thông điệp, một phép ẩn dụ. Triệu chứng là một con đường để dẫn tới vô thức cùng với những con đường khác như phân tích giấc mơ, phân tích lời nói lỡ lời, phân tích truyện cười, câu nói đùa… Trong kỹ thuật Phân tâm học, nhà phân tích phải khai mở những triệu chứng là những kết nối tâm thể, những sự kiện sang chấn, những logic trong tiểu sử của thân chủ kết thành triệu chứng.
- Triệu chứng là cấu trúc thay thế đến từ vô thức, là cách để mọi người thỏa mãn dục vọng vô thức. Triệu chứng không còn là vấn đề nhưng là một cách giải quyết. Freud, Lacan cho rằng: triệu chứng là một cơ chế của chủ thể nhằm thỏa mãn một dục vọng vô thức nào đó. Zizek tuyên bố rằng con người “enjoy your symptom”. Bề ngoài, những thân chủ có vẻ như rất khổ sở về những triệu chứng tâm lý nhưng sâu thẳm bên trong họ là một sự tồn tại nhằm đạt được điều gì đó từ vô thức. Quá trình trị liệu tâm lý nhằm đạt được điểm đến khám phá dục vọng dưới tầng bậc vô thức.
- Khởi đầu cuộc phân tích tâm lý là triệu chứng, kết thúc trị liệu tâm lý là những dạng triệu chứng khác có thể “thích ứng” với chính mình và người khác, một sự đồng nhất của chủ thể với chính triệu chứng. Đây là một hành trình vô cùng khó bởi quá trình tìm kiếm và khám phá dục vọng vô thức thông qua triệu chứng là một quá trình cam go, đầy thách thức đối với cả nhà tâm lý và thân chủ, không phải thân chủ nào cũng có thể vượt qua.