Tại sao con người luôn luôn không hài lòng về những gì người ta có? Tại sao họ luôn kiếm tìm những điều mới lạ? Tại sao Phật học nói rằng dục vọng con người là vô đáy?

Phân tâm học Lacanian trả lời cho những câu hỏi này. Tạm gọi là nhu cầu, con người tồn tại ở những cấp độ: need, demand và desire; need là những nhu cầu thuộc dạng thức bản năng như đói, khát, lạnh… những nhu cầu này có thể được thỏa mãn hoàn toàn. Xét đến tầng bậc thứ 2, demand là những yêu cầu của một người tìm kiếm ở một người khác để thỏa mãn nhu cầu của chính mình, tuy nhiên, demand không có đối tượng thực sự, bản chất nó là một đối tượng bị “thiếu”, vì thế không bao giờ được thỏa mãn hoàn toàn. Demand biểu hiện trong tình yêu một cách rõ ràng nhất, người bạn yêu đưa ra những yêu cầu đôi khi rất khó để đáp ứng, không phải người bạn yêu cần những đối tượng yêu cầu nhưng là demand for love, yêu cầu để được cảm giác đươc yêu, nhưng cảm giác được yêu rất khó có thể lấp đầy. Cấp độ thứ 3, desire, desire là dục vọng không đáy, nó là những đối tượng mang tính tạm thời, nguyên lý của desire là luôn trôi chảy, tức là con người sẽ chuyển từ đối tượng này sang đối tượng khác mà không cố định ở một đối tượng này. Nhờ có desire, biết bao đôi vợ chồng li tán, biết bao cặp vợ chồng có vấn đề ngoại tình, tìm điều mới lạ.

Nhiệm vụ của trị liệu tâm lý là tìm kiếm desire của một người và… sống với desire đó.

By Trần Tình

Thạc sĩ Tâm lý học. Chuyên viên trị liệu tâm lý thanh thiếu niên và người lớn. Giảng viên thỉnh giảng Khoa Tâm lý học – ĐH KHXH & NV, ĐH Quốc Gia Hà Nội

Leave a Reply